ایتالو کالوینو (1923- 1985) نویسنده و روزنامه‌نگار ایتالیایی است که معماری و سبک و سیاق خاصش در نوشتن او را به یکی از مهم‌ترین نویسندگان قرن بیستم تبدیل کرده است. سه‌گانه‌ی نیاکان ما: شوالیه ناموجود، ویکنت دو نیم شده و بارون درخت‌نشین و مجموعه داستان‌های کوتاه شهرهای نامرئی و شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی آثار مهمی هستند که بارها تحسین شده‌اند و مورد توجه قرار گرفته‌اند.

زندگینامه‌ی ایتالو کالوینو

کالوینو در ۱۵ اکتبر ۱۹۲۳ در سانتیاگو دلاس وگاس، شهری در جنوب شرقی کوبا، به دنیا آمد. او تا پنج سالگی در کوبا بود سپس با خانواده‌اش به ایتالیا رفتند و بیشتر سال‌های زندگی‌اش را در این کشور گذراند. پدر و مادرش، هر دو گیاه‌شناس بودند؛ طبیعت‌گرایی در آثار این نویسنده‌ی بزرگ و توجه ویژه‌اش به گیاهان و محیط زیست از همین مسئله ناشی می‌شود.

وقتی هجده سال بیشتر نداشت به تورین رفت و دو سال بعد به نهضت مقاومت ایتالیا در جنگ جهانی دوم پیوست و مدتی بعد عضو حزب کمونیست ایتالیا شد.

بیست و چهار ساله بود که پایان نامه‌ی ارزشمندی در مورد جوزف کنراد نوشت و از دانشگاه ادبیات تورین با موفقیت فارغ التحصیل شد. پس از فراغتش از تحصیل در روزنامه‌ی محلی لونیتا که گرایش کمونیستی داشت مشغول به نوشتن شد. در همان سال (۱۹۴۷) کتاب «راه لانه‌ی عنکبوت» را منتشر کرد. این کتاب در رابطه با  نهضت مقاومت بود و جایزه‌ی ریچنه را دریافت کرد و باعث شد کالوینو  با برخی مشاهیر ادبی ایتالیا  چون ناتالیا گینزبرگ و الیو ویتورینی، که از بهترین مترجمان و رمان‌نویسان ادبیات قرن بیستم ایتالیا بودند و دو رمان معروف گفتگو در سیسیل و  میخک سرخ  را نوشته بودند، آشنا شود.

دو سال بعد به اتحاد جماهیر شوروی سفر کرد و یادداشت‌های این سفرش را در روزنامه‌ی  لونیتا چاپ کرد. این یادداشت‌ها چندی بعد جایزه گرفت.

در دهه‌ی پنجاه کالوینو چند کتاب از جمله  «مورچه‌ی آرژانتینی» را منتشر کرد و با نشریات کمونیستی و مارکسیستی همکاری کرد، در آن سال‌ها او به نوعی طنز ادبی روی آورده بود که در آن هجو اجتماعی و سیاسی با طنز در هم آمیخته بود. در همان وقت‌ها کالوینو روی افسانه‌های ایتالیایی مطالعه می‌کرد و انتشار کتاب «افسانه‌های ایتالیایی» نتیجه‌ی آن مطالعات بود. سه‌گانه معروف او: «ویکنت دونیم شده»، «شوالیه‌ی ناموجود»، «بارون درخت‌نشین» نیز خلاقیت و تخیل آزاد و رهای او را در آن زمان مقابل دیدگان مخاطب گذاشت.

او نویسنده‌ای بود که وسواسی می‌نوشت و برای خلق هر اثر زمان زیادی می‌گذاشت.

کالوینو در سال ۱۹۵۷ به طور ناگهانی از حزب کمونیست جدا شد و نامه‌ی استعفایش  نیز در نشریه‌ی لونیتا منتشر شد. سپس با دعوت بنیاد فورد به آمریکا  رفت و شش ماه آنجا ماند. کالوینو چهار ماه در نیویورک ماند و همان‌جا  با ایستر جودیت سینگر آشنا شد، کسی که چند سال بعد در سفری به کوبا با او ازدواج کرد. این سفر او را به زادگاهش کوبا کشاند  و با ارنستو چه گوارا نیز  ملاقات کرد.

کالوینو از سال ۱۹۶۰ به بعد نشریه‌ی ادبی منابو را با کمک الیو ویتورینی منتشر کرد و به کارگاه داستان‌نویسی اولیپو پیوست و همان جا با رمون کنو آشنا شد.

از این دوره کالوینو به داستان‌های مصور و علمی-تخیلی روی آورد و آثاری چون: «مارکو والدو»، «شوخی‌های کیهانی»، «کاخ سرنوشت‌های متقاطع» و «شهرهای نامرئی» را از خود به جای گذاشت. مرگ ویتورینی در سال ۱۹۶۶، روی کالوینو تأثیر عمیقی گذاشت. پس از آن طی سفرهایش به پاریس رولان بارت را ملاقات کرد و در دانشگاه سوربن و دانشگاه‌های دیگر  فرانسه فعالیت‌هایی در زمینه‌ی ادبیات کلاسیک انجام داد. و در آثار منتشر شده‌اش در آن سال‌ها رد ادبیات کلاسیک کاملا مشهود است. کتاب «اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری» در همین طبقه بندی قرار می‌گیرد.

به پاس فعالیت‌های ادبی‌ کالوینو نشان افتخار فرانسه در سال ۱۹۸۱ به او اعطا شد و چهار سال بعد بر اثر خونریزی مغزی در سیه‌نا درگذشت.

ویژگی قلم ایتالو کالوینو

کالوینو جسورانه می‌نوشت و در ژانرهای گوناگونی قلم چرخانده است: داستان کوتاه، رمان، مقاله و رساله‌ی علمی و ادبی. سبک و سیاقش منحصر به خودش بود. او نویسنده‌ای بود که نوآوری جزء جدانشدنی نوشتنش به حساب می‌آمد. قلمش جادو می‌کرد و چیدمان طرح و قصه‌گویی‌اش حیرت‌انگیز بود، جایی همه‌چیز را به طنز می‌گرفت و خواننده از صداقت و روشنی کلامش به ذوق می‌آید و جایی جهانی پر رمز و راز پیش روی مخاطب می‌گذاشت که در غنای داستان غرق شود.

کالوینو در گفت‌وگویی که سال ۱۹۹۲ با مجله‌ی پاریس ریویو انجام داد، در خصوص شیوه‌های نوشتنش گفت که با خودکار می‌نویسد و خیلی اصلاح می‌کند. طوری که بیشتر از نوشتن خط می‌زند. دوست داشته هر روز بنویسد، اما صبح که از خواب بیدار می‌شده با بهانه‌های مختلف از نوشتن فرار می‌کرده است؛ پس یک قانون گذاشته که صبح‌هایش را حرام ‌کند و بعدازظهرها بنشید پای نوشتن.

طراحی درست داستان‌های ایده محور برایش مسئله‌ی اصلی بوده و زمان زیادی را صرف طراحی یک کتاب می‌کرده است. در آغاز کار بسیار کند بوده اما پس از شروع سریع پیش می‌رفته است.

همیشه با ایده‌ای کوچک یا یک تصویر شروع می‌کرده و آن را بسط می‌داده تا به معماری درستی از طرح داستان برسد. از نظر کالوینو معماری کتاب یعنی خودِ کتاب.